![1](https://vitmeup.pl/wp-content/uploads/2024/05/1-2.png)
Diagnostyka niepłodności u kobiet i mężczyzn. Jakie badania należy wykonać?
Czy niepłodność jest powszechna? Tak. Według WHO problemy z zajściem w ciążę ma 60-80 mln par na świecie i 20% społeczeństwa w wieku rozrodczym w Polsce.[1] Oznacza to, że długą drogę, którą jest diagnostyka niepłodności, będzie musiała przejść co 5 para starająca się o dziecko!
Wy również pragniecie powiększyć rodzinę, ale nie udaje Wam się spełnić tego marzenia? Przede wszystkim wiedzcie, że nie jesteście sami i że niepłodność da się wyleczyć. Wszyscy specjaliści z kliniki VitMeUp są do Waszej dyspozycji.
Czym jest niepłodność? Jakie są przyczyny i skutki?
Niepłodność to niemożność zajścia w ciążę kliniczną przez minimum 12 miesięcy starań, czyli podejmowania regularnego współżycia bez jakichkolwiek środków antykoncepcyjnych. Przyczyny takiego stanu rzeczy są różne, a problem niepłodności może dotyczyć zarówno kobiet, jak i mężczyzn. W przypadku kobiet można wymienić:
- nieprawidłowości w funkcjonowaniu jajników (np. zespół policystycznych jajników) i jajowodów (niedrożność, zrosty itp.),
- patologie w obrębie macicy (mięśniaki, polipy, wady anatomiczne, zrosty),
- endometriozę.
Jeśli zaś chodzi o męską niepłodność, do jej przyczyn najczęściej zalicza się:
- nieprawidłowości nasienia (brak albo za mała liczba plemników w spermie, ich niewystarczająca ruchliwość i wady budowy),
- zaburzenia erekcji i ejakulacji.
Przyczyny trudności z poczęciem mogą też być zupełnie nieoczywiste. Jak wyjaśniono na stronie Kliniki Mayo, zapłodnienie utrudniać mogą… lubrykanty. Dlatego specjaliści odradzają używania żeli intymnych w czasie starań o dziecko, mimo że nie są one środkiem antykoncepcyjnym. Pary planujące ciążę mogą sięgać po lubrykanty „przyjazne dla plemników”, np. na bazie hydroksyetylocelulozy (zwłaszcza że niektóre leki wykorzystywane w leczeniu niepłodności mogą powodować suchość pochwy, co na pewno nie sprzyja współżyciu).
A co ze skutkami niepłodności? Najbardziej oczywistym jest bezdzietność, ale nie tylko. Problemy z płodnością to również zaburzone relacje społeczne, większe ryzyko rozpadu związku, rozwoju depresji i innych zaburzeń psychicznych.
Jakie badania należy wykonać, czyli odkrywanie przyczyn niepłodności
Proces diagnostyczny w przypadku niepłodności obejmuje szereg badań – od pogłębionego wywiadu medycznego po testy DNA. Lekarz prowadzący na pewno dobierze zalecane badania do Waszej sytuacji. Wiele z nich wykonuje się raz na całe życie.
Niepłodność – w przeciwieństwie do bezpłodności – jest uleczalna. Jednak niezbędne w procesie leczenia jest ustalenie przyczyn problemu.
Genetyczna diagnostyka niepłodności kobiet – jakie badania wykonać?
Testy DNA zalecane dla kobiet to m.in.:
- badanie kariotypu (cytogenetyczne),
- KIR,
- HLA-C.
Niepłodność u kobiet – co oprócz testów DNA?
Oprócz badań genetycznych, w ramach diagnostyki niepłodności kobiecej zaleca się (zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego):
- przeprowadzenie dokładnego wywiadu medycznego,
- badanie przedmiotowe (fizykalne) i ginekologiczne,
- testy hormonalne (FSH, LH, hormony tarczycy, np. TSH, prolaktyna, hormony płciowe, czasem AMH),
- badania obrazowe (np. badanie USG, USG 3D, histeroskopia, sono-HSG, HyCoSy/HyFoSy), które pozwalają na dokładną ocenę kondycji macicy, jajników i jajowodów.
Diagnostyka niepłodności mężczyzn – badania genetyczne
Badania DNA zalecane dla mężczyzn to m.in.:
- badanie kariotypu,
- CFTR,
- AZF,
- HLA-C.
Jakie badania w kierunku niepłodności należy wykonać u mężczyzn oprócz testów DNA?
Niepłodność męska również wymaga wykonania wielu dodatkowych badań (poza genetycznymi). Warto wśród nich wymienić:
- badanie nasienia,
- badania hormonalne (np. poziomu testosteronu),
- czasami również posiew bakteriologiczny, fragmentacja DNA plemników, badanie stresu oksydacyjnego (poziomu wolnych rodników).
Oczywiście poza specjalistyczną diagnostyką oboje partnerzy powinni wykonać również wszystkie podstawowe badania laboratoryjne: morfologię, analizę moczu, próby wątrobowe, oznaczenie stężenia różnych pierwiastków itp. Proces diagnostyczny jest długi i skomplikowany, ale warto przejść całą tę drogę, żeby móc skutecznie leczyć niepłodność.
Kiedy warto zbadać płodność testami DNA?
Głównym zaleceniem do wykonania testów DNA jest 12 miesięcy nieudanych starań o zajście w ciążę, ale również:
- nieudane próby in vitro,
- kilka samoistnych poronień,
- sytuacja, gdy inne badania (u jednego z parterów) nie wykazały nieprawidłowości.
Czasami decyzji o badaniach genetycznych nie warto odkładać. Wskazaniem do wcześniejszych testów DNA jest:
- wiek powyżej 35 lat u kobiety,
- zaburzenia rytmu krwawień (rzadkie miesiączki lub ich brak),
- podejrzenie patologii układu rozrodczego.
Pierwsza wizyta w klinice leczenia niepłodności – jak się przygotować?
Jak wygląda diagnozowanie i leczenie niepłodności? „Po latach starania się, żeby nie zajść w ciążę, zaczyna się od pogodnego: „w sumie czemu nie?!”. Potem przychodzi: „może to jednak nie jest takie łatwe?”. A potem zaczyna się niepokój – i stajesz pod pierwszym z wielu gabinetów lekarskich, pierwszy raz z kilkudziesięciu”. Tak opisała go w dużym skrócie psycholożka Natalia De Barbaro na podstawie własnych doświadczeń.[2]
Stres związany z pierwszą wizytą można zminimalizować przez odpowiednie przygotowanie. Lekarz zapyta o:
- historię miesiączkowania,
- okres starań o dziecko,
- stosowaną wcześniej antykoncepcję,
- przebieg wcześniejszych ciąż (jeśli problem dotyczy chęci posiadania drugiego lub kolejnego dziecka),
- przyjmowane leki, stan zdrowia i styl życia (używki, stres, alkohol, papierosy),
- choroby przewlekłe,
- choroby zakaźne i ginekologiczne, nowotwory, przebyte operacje,
- przypadki niepłodności i wady wrodzone w rodzinie,
- dokumentację medyczną (wszelkie dotychczasowe wyniki badań, wypisy ze szpitali itp.)
Ponieważ w celu ustalenia przyczyn niepłodności lekarz może zlecić badanie nasienia, warto powstrzymywać się od stosunków 2-7 dni przed wizytą. Kobieta z kolei dostanie zalecenia do wykonania badań w różnych momentach cyklu miesięcznego. Poza tym specjalista przeprowadzi badanie ginekologiczne i być może USG.
Ten opis dowodzi, że wybór kliniki, która przeprowadzi Was przez diagnostykę, ma ogromne znaczenie. Nasz zespół zapewni Wam poczucie bezpieczeństwa i komfortu, holistyczne podejście do leczenia, a także całe zaplecze diagnostyczne.
Chętnie odpowiemy nawet na najtrudniejsze pytania!
Źródła danych/cytatów:
[1] https://www.gov.pl/attachment/1e35925e-73c8-48c9-a65d-239b8ac2fad9.
[2] De Barbaro Natalia, Czuła Przewodniczka, Wydawnictwo Agora, Warszawa, 2021, s. 80, 81.
Źródła:
- https://www.mayoclinichealthsystem.org/hometown-health/speaking-of-health/trying-to-get-pregnant-select-a-lubricant-that-is-most-helpful-for-sperm
- http://www.ptmrie.org.pl/pliki/akty-prawne-i-rekomendacje/rekomentacje/Diagnostyka%20i%20leczenie%20niep%C5%82odno%C5%9Bci%20-%20rekomendacje%20PTMRiE%20i%20PTGP%202018.pdf
https://www.gov.pl/attachment/1e35925e-73c8-48c9-a65d-239b8ac2fad9