Jak Twoja tarczyca? Sprawdź to i wykonaj badanie TSH (hormonu tyreotropowego) we krwi!

Czy wiesz, że badanie TSH to podstawa diagnostyki zaburzeń czynności tarczycy i metabolizmu? Ich objawy są zazwyczaj, niestety, bardzo niespecyficzne.

Brakuje Ci energii, tyjesz mimo braku apetytu, masz obniżony nastrój albo zaparcia, bardzo marzniesz, czujesz osłabienie i apatię, a Twoja skóra jest sucha?

A może wręcz przeciwnie – nie możesz spać przez nadmierne pobudzenie, chudniesz, bardzo się pocisz, masz podwyższone ciśnienie, Twoje serce bije szybciej, a do tego źle znosisz wysokie temperatury? Mogą to być objawy zaburzeń tarczycy – i to nie wszystkie!

Co to jest TSH (hormon tyreotropowy)?

Może Cię to zdziwi, ale TSH (tyreotropina) nie jest hormonem wydzielanym przez tarczycę, tylko przez przysadkę mózgową. Dlaczego więc TSH ma kluczowe znaczenie w diagnostyce chorób tarczycy, m.in. nadczynności, niedoczynności albo autoimmunologicznego zapalenia tarczycy (Hashimoto, choroba Gravesa-Basedowa)? Ponieważ od ilości TSH we krwi zależy funkcjonowanie tarczycy. Za pomocą tego białka przysadka reguluje wydzielanie przez tarczycę własnych hormonów – tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3), a także dwóch mniej ważnych substancji (odwrotnej trójjodotyroniny i kalcytoniny).

Krótko mówiąc, stężenie TSH jest sprzężone zwrotnie ze stężeniem T4 i T3. Oznacza to, że:

  • jeśli ilość T4 i T3 zaspokaja potrzeby organizmu, zmniejsza się poziom TSH,
  • jeśli ilość T4 i T3 jest za niska, zwiększa się produkcja i wydzielanie TSH.

Poziom TSH: badanie diagnozujące choroby tarczycy

Nawet niewielkie zmiany w produkcji hormonów tarczycy (tyroksyny i trójjodotyroniny) znacząco wpływają na ilość TSH – to bardzo czuły marker chorób tego narządu.
Co ważne, badanie TSH pozwala rozpoznać również subkliniczne (bezobjawowe) postaci niedoczynności i nadczynności tarczycy.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ

Norma TSH: kiedy wynik TSH jest za niski lub za wysoki?

Zakres normy TSH wynosi 0,23-4,0 µU/ml u dorosłego człowieka. Wartości te mogą się nieco różnić w zależności od laboratorium. Wynika to m.in. z różnych technik przeprowadzania badań, odczynników lub sprzętu, którym dysponuje placówka.

Kiedy wykonać badanie TSH?

Czy do badania TSH próbka krwi musi być pobrana na czczo? Nie, choć może (ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy przy okazji robisz też inne badania wymagające pozostawania na czczo, np. morfologię). Jednak to bardzo ważne, żeby materiał do analizy został pobrany rano ze względu na dobowy cykl wydzielania hormonu tyreotropowego.

Warto też pamiętać, że jeżeli badanie TSH jest wykonywane regularnie (np. w celu kontroli leczenia zastępczego hormonami tarczycy przy niedoczynności tarczycy), próbkę należy pobierać zawsze o tej samej porze.

Jak przygotować się do badania TSH?

Przygotowanie do badania stężenia TSH w organizmie nie wymaga specjalnych zabiegów. W przypadku leków na receptę branych rano, warto spytać lekarza prowadzącego o możliwość/konieczność przesunięcia godziny przyjęcia leku. Poza tym należy unikać przed badaniem stosowania leków bez recepty (np. ibuprofenu), a także intensywnego wysiłku i stresu.

Jak interpretować wynik badania poziomu TSH?

Wynik badania hormonu tyreotropowego najlepiej omówić z lekarzem, zwłaszcza jeśli wartości są powyżej lub poniżej normy. Być może specjalista zdecyduje o tym, że należy zrobić dodatkowe testy (fT4, fT3, jod, morfologia, badania nielaboratoryjne itp.), które pomogą w postawieniu trafnej diagnozy. Po otrzymaniu wyniku warto skonsultować się np. z lekarzami z kliniki VitMeUp.

Poza tym nawet wartość, która mieści się w normie, nie zawsze świadczy o prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy. TSH w normie w połączeniu z obniżonym fT4 i podwyższonym fT3 może świadczyć o niedoborze jodu, zwłaszcza gdy występują inne niepokojące objawy: przybieranie na wadze, zmęczenie, zniechęcenie, brak energii czy dojmujące uczucie chłodu.

Niskie TSH

Niskie stężenie TSH w organizmie zazwyczaj jest spowodowane pierwotną nadczynnością tarczycy (hipertyreozą). Wywołują ją następujące czynniki:

  • choroba Gravesa-Basedowa,
  • choroba Plummera (wole guzkowe nadczynne),
  • zapalenie tarczycy (np. choroba Quervaina o podłożu wirusowym),
  • przedawkowanie jodu,
  • zbyt wysoka dawka tyroksyny w zastępczej terapii hormonalnej niedoczynności tarczycy.

Poza tym do poziomu poniżej normy mogą przyczynić się inne zaburzenia:

  • choroby przysadki mózgowej (w tym guzy),
  • choroby podwzgórza (niedoczynność, guzy),
  • czynniki genetyczne.

Wysokie TSH

Podwyższone TSH sugeruje zazwyczaj niedoczynność tarczycy (hipotyreozę), którą wywołuje m.in.:

  • choroba Hashimoto,
  • leczenie promieniotwórczym jodem lub radioterapia,
  • zbyt duża dawka leków tyreostatycznych w przypadku leczenia nadczynności tarczycy,
  • obwodowa odporność na hormony tarczycy.

Podwyższone TSH w ciąży: Czy nadczynność tarczycy jest niebezpieczna dla płodu?

Badanie TSH w ciąży wykonuje się na różnych jej etapach jako jeden z podstawowych testów. Monitorowanie stężenia tyreotropiny jest bardzo ważne, ponieważ hormon ten odpowiada za zdrowie zarówno przyszłej mamy, jak i dziecka. Normy zmieniają się w zależności od trymestru i wynoszą:

  • 0,01-2,32 μIU/ml w I trymestrze,
  • 0,1-2,35 μIU/ml w II trymestrze,
  • 0,1-2,65 μIU/ml w III trymestrze.

Ani podwyższone, ani obniżone TSH nie jest wskazane u przyszłej mamy. Jednak niedoczynność tarczycy w ciąży ma poważniejsze konsekwencje niż nadczynność. Niektóre objawy niedoczynności łatwo pomylić z naturalną fizjologią ciąży. Należy do nich wzrost masy ciała, senność, obrzęki, zaparcia czy suchość skóry. Zignorowanie tych znaków ostrzegawczych może prowadzić do niedokrwistości, nadciśnienia, odklejenia łożyska, przedwczesnego porodu czy krwotoku w czasie połogu.

Jakie inne badania krwi warto wykonać (oprócz stężenia TSH)?

Na tarczycę można też zrobić badanie krwi fT4 lub fT3, czyli oznaczyć stężenia wolnych hormonów tarczycy. Ponieważ jednak nawet niewielkie wahania ich poziomów powodują duże zmiany w wydzielaniu TSH, badanie krwi TSH stanowi pierwszy wybór przy diagnozie zaburzeń wydzielania hormonów tarczycy.

Badanie tarczycy może też obejmować testy niezwiązane z krwią. Lekarze często wystawiają skierowanie na USG lub biopsję tarczycy, które wykrywają zmianę wielkości i struktury tego narządu albo guzki.

Poza tym bardzo ważną rolę w produkcji hormonów tarczycowych odgrywa jod, który przyłącza się do aminokwasu tyrozyny i tworzy substrat w procesie ich syntezy. Niedobór tego pierwiastka znacząco wpływa na pracę tarczycy. A ponieważ zostaje on wydalony przez nerki, do oceny poziomu jodu w organizmie służy badanie jego stężenia w moczu.

Oznaczenie stężenia TSH we krwi bez wychodzenia z domu? W VitMeUp!

Badanie TSH możesz zrobić szybko, wygodnie i z własnego domu – wystarczy, że zamówisz badanie online! Oczywiście możesz także odwiedzić oddział naszej kliniki we Wrocławiu, gdzie zajmie się Tobą specjalista. Materiałem do analizy jest sucha kropla krwi (DBS), którą pobierasz samodzielnie na bibułę z pomocą praktycznego zestawu. Następnie próbka trafia do renomowanego laboratorium i zostaje zbadana metodą immunochemiluminescencji (CLIA).

Metoda CLIA to połączenie reakcji chemicznej wywołującej emisję promieniowania elektromagnetycznego z reakcjami immunochemicznymi (znakowanie przeciwciał). Ta technologia jest coraz częściej wykorzystywana ze względu na wysoką czułość i specyficzność, a także względną prostotę.

BADANIE TSH W SKRÓCIE

Badanie poziomu TSH to podstawowe badanie na tarczycę z krwi. Interpretacja wyniku badania TSH (poziomu hormonu tyreotropowego) stanowi punkt wyjścia do diagnozy niedoczynności lub nadczynności tarczycy oraz innych chorób.

Źródła:

  1. https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/98800,hormon-tyreotropowy-tsh
  2. https://www.mp.pl/pacjent/endokrynologia/choroby/78398,nadczynnosc-tarczycy
  3. https://www.mp.pl/pacjent/endokrynologia/choroby/78406,niedoczynnosc-tarczycy
  4. https://www.mp.pl/pacjent/endokrynologia/choroby/77782,choroba-hashimoto-co-to-objawy-badania-leczenie
  5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5483212/
  6. https://journals.viamedica.pl/endokrynologia_polska/article/view/EP.a2021.0089

 

Marcin Sproch-Pałka
Marcin Sproch-Pałka
25/03/2024
Bardzo profesjonalne podejście do spraw zdrowia i witalności. Jesteśmy zadowoleni. Polecamy.
Arkadiusz Gruszczyński
Arkadiusz Gruszczyński
11/03/2024
Bardzo przyjazna klinika. Personel bardzo miły. Szef bardzo miły i skłonny do negocjacji,,🙂
Kamil Cieplik
Kamil Cieplik
09/03/2024
Dzięki terapii IHHT udało mi się zwiększyć wydolność oraz poprawić jakość snu. Bardzo miła obsługa oraz wygoda na najwyższym poziomie. Polecam serdecznie to miejsce każdemu, kto chce podnieść sobie jakość życia!💚
danka rondzisty
danka rondzisty
09/03/2024
Wspaniałe miejsce, bardzo czysto, człowiek czuje sie bezpiecznie dzieki wykwalifikowanej kadrze. Wszystko jasno wytłumaczone. Przyjemnie spędzony czas podczas wlewów.
Anna Jurecka
Anna Jurecka
02/03/2024
Super miejsce z sympatycznym personelem.Pan Arek z zaangażowaniem i pełnym profesjonalizmem podszedł do moich potrzeb witaminowych.Pani Kasia miła delikatna osoba.Z czystym sumieniem POLECAM .
Katarzyna Kuśmierek
Katarzyna Kuśmierek
02/03/2024
Szczerze polecam. Oboje z mężem korzystamy z wlewów witaminowych. Mąż dodatkowo z chelatacji. Ceny konkurencyjne. Przy zakupie pakietu wlewów witaminowych duże rabaty. Przemiła obsługa i pyszne herbatki ziołowe. Do zobaczenia :-)
Dawid Hsaja
Dawid Hsaja
28/02/2024
Super sie czuje , po
Kamil Czernicki
Kamil Czernicki
27/02/2024
Bardzo polecam centrum VitMeUp! Świetna obsługa, terapia dobierana indywidualnie do potrzeb pacjenta konsultowana z profesjonalnym zespołem. Szeroki zakres usług.👍🏻
Katarzyna Bielecka (swiatmasmak)
Katarzyna Bielecka (swiatmasmak)
26/02/2024
Polecam bardzo serdecznie! Świetna klinika i bardzo miła obsługa! Jestem bardzo zadowolona.
Daniel Goman
Daniel Goman
26/02/2024
Super miejsce, mili specjaliści. Warto!

Chętnie odpowiemy nawet na najtrudniejsze pytania!

Sprecyzuj dział, którego dotyczy zapytanie: