Zaburzenia seksualne związane z dysfunkcją dna miednicy | Fizjoterapia uroginekologiczna Wrocław
Dysfunkcje dna miednicy i towarzyszące im zespoły bólowe mają bezpośredni wpływ na jakość życia, a w tym na satysfakcję z seksu. Dlatego w przypadku zaburzeń uroginekologicznych konieczne jest podjęcie odpowiednich kroków terapeutycznych. Za leczenie zaburzeń seksualnych związanych z dysfunkcją dna miednicy odpowiada najczęściej kilka osób – zarówno lekarz ginekolog, jak i fizjoterapeuta uroginekologiczny oraz inni specjaliści, których pomoc okazuje się niezbędna w danej sytuacji. Zanim jednak wdrożona zostanie właściwa terapia, konieczna jest prawidłowo poprowadzona diagnostyka, uwzględniająca przede wszystkim objawy zgłaszane przez pacjentkę.
Kiedy można mówić o dysfunkcjach seksualnych?
O zaburzeniach sprawności seksualnej można mówić przede wszystkim w kontekście zaburzeń pożądania, podniecenia płciowego czy orgazmu, a także w kontekście bólu odczuwanego podczas współżycia z partnerem. Najczęstszą dysfunkcją tego typu wśród kobiet jest osłabienie libido, pojawiające się m.in. w przypadku zaburzeń hormonalnych, upośledzenia czynności nadnerczy czy rozmaitych zaburzeń w obrębie miednicy mniejszej. I choć za regulację pożądania odpowiadają hormony płciowe i związane z nimi neuroprzekaźniki – w szczególności testosteron, estrogeny i dopamina, to kobiety często skarżą się spadek ochoty na seks z powodu odczuwanych przez nie dolegliwości bólowych, np. w postaci bólu miednicy.
Warto wiedzieć: zaburzenia funkcji seksualnych charakteryzują się częstą i powtarzającą się niezdolnością do współżycia seksualnego, odpowiednio do pragnień danej osoby, utrzymującą się przez dłuższy okres.
Dysfunkcje seksualne:
- zaburzenia pożądania,
- zaburzenia podniecenia płciowego,
- zaburzenia orgazmu,
- ból w trakcie współżycia.
Pochwica, dyspareunia, poród i inne źródła dysfunkcji seksualnych
Pojawienie się takich dysfunkcji może wynikać m.in. z czynników hormonalnych, czynników psychologicznych, a także z rozmaitych dolegliwości ginekologicznych, np. w postaci dysfunkcji dna miednicy: problemów sromu i okolic intymnych, a w tym nietrzymania moczu, nietrzymania stolca, zaburzeń statyki narządów płciowych czy bólu miednicy. Co istotne, sytuacje te mogą dotyczyć zarówno tych pacjentek, które nigdy nie rodziły, jak i kobiet w ciąży i po porodzie. Warto przy tym wspomnieć m.in. o dyspareunii, której podstawowym objawem jest ból w pochwie podczas stosunku płciowego. Co jednak istotne, przypadłość ta może mieć zarówno podłoże psychogenne, jak i somatyczne. Częste są też objawy pochwicy (pochwicy pierwotnej lub pochwicy wtórnej), czyli skurcz pochwy podczas próby penetracji.
Wybrane przyczyny dysfunkcji seksualnych:
- endometrioza, która może być związana z bólem podczas stosunku płciowego,
- zaburzenia hormonalne, związane z np. okresem okołomenopauzalnym,
- stan po zabiegach ginekologicznych przeprowadzanych w drogach rodnych,
- niewystarczające nawilżenie pochwy, wynikające np. ze stosowania niektórych leków,
- toczące się w organizmie stany zapalne w obszarze narządów płciowych oraz miednicy mniejszej,
- czynniki fizjologiczne, takie jak np. wąska budowy pochwy czy specyficzna budowa spojenia łonowego.
Dysfunkcje dna miednicy i ich wpływ na seksualność
Mięśnie miednicy mogą ulec osłabieniu na skutek rozmaitych czynników: zmian hormonalnych, ciąży i porodu, przybierania na wadze czy wieku. W takiej sytuacji możliwe jest pojawienie się szeregu dolegliwości, które w różnym stopniu wpływają na jakość życia pacjentki. Wśród funkcji dna miednicy wymienia się przede wszystkim podtrzymywanie narządów wewnętrznych, które znajdują się w miednicy, m.in. jelit, pęcherza moczowego i macicy. Kondycja tego obszaru wpływa również na ułatwienie porodu oraz na satysfakcję z życia seksualnego. Ze względu więc na jego znaczenie w przypadku pojawienia się jakichkolwiek objawów mogących wskazywać na wybrane zaburzenia, takie jak nietrzymanie moczu lub inne, konieczna jest jak najszybsza konsultacja z lekarzem lub specjalistą z zakresu funkcjonowania mięśni dna miednicy.
Objawy dysfunkcji dna miednicy:
- ból miednicy,
- dyspareunia, czyli ból podczas współżycia,
- uczucie dyskomfortu w pochwie,
- częste oddawanie moczu, nagłe parcie,
- problem z nietrzymaniem moczu,
- ból dolnej części pleców,
- zaparcia, bolesne wypróżnianie,
- zmiany w funkcjonowaniu dna miednicy po porodzie,
- przewlekły ból w okolicach podbrzusza, miednicy czy przejścia lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa.
Warto przy tym podkreślić, że to właśnie mięśnie dna miednicy odpowiadają w dużej mierze za jakość stosunku i odczucia związane ze współżyciem. Orgazm kobiety polega m.in. na rytmicznym napinaniu struktur mięśniowych w obszarze narządów płciowych. Kondycja mięśni krocza, czyli odpowiednia dbałość o ich prawidłowe funkcjonowanie jest więc kluczowa: pomaga w zachowaniu ich prawidłowego ukrwienia, co w bezpośredni sposób przekłada się na jakość doznań seksualnych. Dobrze mieć jednak na uwadze, że osiągnięcie orgazmu to tylko jedno z zagadnień związanych z opisywanym tematem. Wśród funkcji seksualnych wymienia się też przecież pożądanie czy podniecenie płciowe – na które również wpływa prawidłowa praca dna miednicy.
Kto leczy dysfunkcje seksualne?
Specjalistą, który zajmuje się leczeniem dysfunkcji seksualnych, jest przede wszystkim seksuolog, specjalista z zakresu ginekologii i fizjoterapeuta uroginekologiczny. Kluczowe znaczenie ma w tym kontekście źródło i objawy występującego problemu. Jeżeli pacjentka miewa problemy seksualne związane z bólem i funkcjonowaniem narządów miednicy mniejszej, to z dużym prawdopodobieństwem potrzebuje ona zarówno wsparcia ginekologa, jak i fizjoterapii. By jednak móc poznać przyczynę dysfunkcji niezbędna jest prawidłowo postawiona diagnoza – za którą może odpowiadać m.in. lekarz rodzinny czy lekarz ginekolog.
Konsultacja z lekarzem ginekologiem
W przypadku problemów w zakresie współżycia z partnerem pacjentki bardzo często kierują się po pomoc do lekarza ginekologa. Na podstawie zgłaszanych przez nie objawów oraz badania ginekologicznego, a także innych dodatkowych badań specjalista może sprawdzić, jaka jest przyczyna pojawiającej się dolegliwości. Choć nie jest to oczywiście możliwe w każdym przypadku. Czasami niezbędne jest skorzystanie ze wsparcia innego specjalisty, np. fizjoterapeuty, który na podstawie swojego doświadczenia i wykształcenia zweryfikuje napięcie mięśni dna miednicy i funkcjonowanie narządów miednicy.
Fizjoterapeuta uroginekologiczny
Fizjoterapeuta pomaga poprawić jakość życia kobietom borykającym się z dysfunkcjami seksualnymi, natomiast wyłącznie o wybranym podłożu. Taki specjalista wspiera np. te pacjentki, u których źródłem pojawiającego się problemu jest zła kondycja dna miednicy. Odpowiedzialny on być może za prowadzenie terapii m.in. w przypadku bólu miednicy, częstego oddawania moczu, bólu podczas stosunku płciowego czy dyskomfortu w obszarze mięśni pochwy. Warto przy tym podkreślić, że przyczyn dysfunkcji mięśni dna miednicy może być naprawdę wiele i niezależnie od tego, co wywołało niepożądany stan, należy niezwłocznie skorzystać z pomocy specjalisty.
Warto wiedzieć: mięśnie dna miednicy pełnią szereg istotnych i złożonych funkcji, dlatego wszelkie nieprawidłowości w ich obszarze, objawiające się np. zaburzeniami seksualnymi, są potencjalnym wskazaniem do rozpoczęcia fizjoterapii uroginekologicznej.
Centrum zdrowia psychicznego
W wybranych przypadkach zaburzenia seksualne mają podłoże psychiczne, co oznacza, że pomoc ginekologa czy fizjoterapeuty może okazać się niewystarczająca w danej sytuacji. Pacjentka powinna wówczas skorzystać z oferty centrów zdrowia psychicznego. Niezbędna może być wtedy pomoc nie tylko seksuologa, ale i psychoterapeuty czy psychiatry.
Fizjoterapia uroginekologiczna w zespołach bólowych dna miednicy
Fizjoterapeuci uroginekologiczni wspierający pacjentki z zaburzeniami seksualnymi, które mają związek z zespołami bólowymi miednicy mniejszej, koncentrują się w swojej pracy na diagnostyce źródła występującej dolegliwości. Wśród przyczyn opisywanego problemu wymienia się np. nierównowagę mięśniową, punkty spustowe czy przeciążenia powięziowe. Zaraz po tym kluczowe znaczenie ma dobór odpowiednich technik, w szczególności z zakresu terapii manualnej, dzięki którym możliwe będzie całkowite wyeliminowanie bądź złagodzenie pojawiających się objawów.
Warto wiedzieć: fizjoterapia uroginekologiczna to nieinwazyjna metoda pracy z pacjentem mająca na celu eliminację dysfunkcji mięśni dna miednicy. W wybranych przypadkach stanowi ona uzupełnienie terapii farmakologicznej czy leczenia operacyjnego.
Cele fizjoterapii uroginekologicznej
Fizjoterapia uroginekologiczna, w zależności od objawów zgłaszanych przez pacjentkę, ma na celu eliminację takich problemów jak m.in. wulwodynia, westibulodynia, nietrzymanie gazów i stolca, zaparcia, dyspareunia i pochwica, nietrzymanie moczu, nawracające zapalenie dróg moczowych, obniżenie narządów rodnych czy ból w obrębie krocza. Warto przy tym zaznaczyć, że taka terapia obejmuje nie tylko działania diagnostyczno-terapeutyczne, ale i działania profilaktyczne, zapobiegające nawrotom problemu. Kluczowe znaczenie ma więc także edukacja pacjenta dotycząca np. czynności toaletowych i higieny, aktywności fizycznej oraz podstawowych czynności dnia codziennego, takich jak siadanie czy podnoszenie ciężkich przedmiotów.
Metody pracy z pacjentkami borykającymi się z bólem dna miednicy
- Farmakoterapia
- Elektrostymulacja
- Hormonoterapia
- Terapia manualna
- Terapia osteopatyczna
- Terapia powięziowa
- Terapia czaszkowo-krzyżowa
- Ćwiczenia relaksacyjne
- Ćwiczenia mięśni Kegla
- Terapia w komorze hiperbarycznej
- Leczenie chirurgiczne
Warto wiedzieć: jedną z istotnych metod pracy z pacjentką, u której występują dolegliwości ze strony dna miednicy, jest biofeedback. Wizualizacja pracy mięśni na ekranie monitora pozwala na uzyskanie nad nimi pełnej i świadomej kontroli.
Kiedy zgłosić się do fizjoterapeuty uroginekologicznego?
Terapie wykonywane pod okiem fizjoterapeuty uroginekologicznego wynikają nierzadko z zaburzeń seksualnych związanych z dysfunkcjami dna miednicy. Natomiast wśród szczegółowych wskazań do podjęcia takiego leczenia wymienia się m.in.:
- bolesne stosunki,
- wulwodynię, westibulodynię,
- nietrzymanie moczu,
- naglące parcia,
- pęcherz nadreaktywny,
- nawracające zapalenie dróg moczowych,
- bolesne stosunki,
- obniżenie narządów miednicy mniejszej,
- ból w obrębie krocza,
- bolesne miesiączki,
- nietrzymanie gazów i stolca,
- przewlekłe zaparcia,
- rozejście mięśni prostych brzucha,
- rozejście spojenia łonowego.
Kompleksowe wsparcie w leczeniu bólu dna miednicy
W centrum medycznym VitMeUp we Wrocławiu oferujemy kompleksowe wsparcie pacjentek, u których zaburzenia seksualne związane są z dysfunkcjami dna miednicy. W naszej klinice przyjmują lekarze i specjaliści różnych specjalizacji. Zapewniamy nie tylko fizjoterapię okołoporodową, ale i właśnie fizjoterapię uroginekologiczną przeznaczoną m.in. dla pacjentek borykających się z opisywanymi w tym artykule dolegliwościami. Ponadto umożliwiamy wizytę u lekarza ginekologa, zajmującego się rozmaitymi przypadłościami, również dysfunkcjami seksualnymi wynikającymi z zaburzonej pracy dna miednicy. Wśród specjalistów przyjmujących w VitMeUp, którzy mogą wesprzeć pacjentki z dysfunkcjami w obszarze dna miednicy, mieści się również internista, lekarz medycyny rodzinnej, lekarz medycyny stylu życia, a także dietetyk kliniczny, odpowiedzialny za plan terapii dietetycznej.
Chętnie odpowiemy nawet na najtrudniejsze pytania!
Źródła:
Chronic Pelvic Pain in Women: A Review | JAMA Network https://jamanetwork.com/journals/jama/article-abstract/2781048
Effectiveness of Kegel exercise and lubricant gel for improving sexual function in menopausal women: A randomized trial | PubMed https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35640438/
Pelvic pain: overlooked and underdiagnosed gynecologic conditions | RSNA https://pubs.rsna.org/doi/10.1148/rg.251045511
Vaginismus, Dyspareunia and Abuse History: A Systematic Review and Meta-analysis | Med.Med https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34366265/
Zaburzenia seksualne u kobiet | Po Dymplomie https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/012/959/original/69-79.pdf?1472035016